ROELOFARENDSVEEN (NL) • ‘Ontwerp een veilige, absoluut stabiele en een eenvoudig in hoogte te verstellen werktafel met een hoge mate van stijfheid’. Zo luidde de opdracht die Hooymans Products uit Roelofarendsveen kreeg van een docent van het HMC mbo vakschool in Rotterdam.
Hoewel dit op het eerste gezicht een eenvoudige opdracht leek, bleek de gevraagde combinatie van stabiliteit en stijfheid een hele uitdaging te zijn voor het team ervaren ontwerpers en ingenieurs van Hooymans Products. Door ‘trial and error’ ontstond na maanden testen uiteindelijk het gewenste eindresultaat. Het Bansbach Easymotion systeem van MParts bleek uitkomst te bieden, in dit artikel meer hierover.
Voor vakmensen, als houtbewerkers en meubelmakers, die dicht bij hun werkstuk willen zitten is een stabiele en robuuste werktafel een onmisbaar hulpmiddel. Hoewel er voldoende werktafels op de markt worden aangeboden, is het vinden van een stabiele, flexibel te verplaatsen en in hoogte te verstellen werktafel een uitdaging op zich. Voor Anton van Veldhoven, docent aan het HMC was dit dan ook de reden om zelf zo’n tafel te laten ontwerpen door Hooymans Products. Corno Hooymans, directeur van Hooymans Products: ‘Eén van de belangrijkste arbo-eisen waaraan de nieuwe werktafel moest voldoen, is dat deze gefixeerd moet kunnen worden op elke gewenste werkhoogte, zelfs als er een tientallen kilo’s wegend werkstuk en bijbehorende gereedschappen op staan.’ Er moet immers altijd veilig gewerkt kunnen worden, ook als er zijwaartse krachten op worden uitgeoefend tijdens het bewerken van een werkstuk. Om het bovenstaande te kunnen realiseren, is gestart met het uit plaatwerk vervaardigen van een sterk en stabiel frame ( (bxdxh) 1500 x 500 x (800- 1100) mm) voor de werktafel waar minimale beweging in zit. Een frame dat nadien met een relatief geringe krachtinspanning synchroon omhoog en omlaag kan worden bewogen.
‘Er is bewust gekozen voor werken met plaatwerk, omdat dit solide, licht en makkelijk te vervormen is en zo dus elke gewenste stijfheid gerealiseerd kan worden’, zo vertelt Hooymans. Een essentiële eis was verder dat het werkblad in geen geval ongecontroleerd naar beneden mocht vallen; de werktafel moest dus stuwend omhoog worden gestuurd en de neergaande beweging moest met duwkracht worden gerealiseerd. Met het bovengenoemde pakket aan eisen ging Hooymans Products aan de slag. Hooymans Products is gespecialiseerd in het, in nauw overleg met klanten, ontwikkelen van verkoopondersteunende producten op maat. Producten van metaal en/of kunststof. Denk aan op maat gemaakt prototypes, die nadien in serie moeten worden vervaardigd, of enkelstuks.
Hooymans vertelt: ‘Onze voorkeur gaat uit naar wederkerende producties. Niet alleen om de continuïteit van onze organisatie te kunnen waarborgen, maar ook omdat het bij dergelijke processen voor ons als ontwerpers steeds opnieuw een uitdaging is om optimalisaties door te voeren, teneinde het product alsmaar verder te verbeteren. Zo blijven we nauw betrokken bij de maakprocessen. Jaarlijks zien bij Hooymans Products zo’n tienduizenden producten het daglicht. Producten variërend van accessoires als een beschermkap voor een radiateur van een motorfiets tot displays voor promotiedoeleinden en werktafels voor scholen en vaklieden. Multinationals als Yamaha, Nike en Rituals mag Hooymans Products rekenen tot haar clientèle. Gemiddeld ontwikkelt Hooymans Products zo’n tien tot twintig nieuwe producten per jaar. Het grootste deel van alle hierboven genoemde producten wordt gemaakt in eigen huis en circa 20-30 procent wordt uitbesteed.
Vier prototypes
‘Gestart is eerst met het ontwerpen van de nieuwe werktafel in 3D en daarna zijn een viertal prototypes gebouwd. De grootste uitdaging tijdens het ontwerpproces was om een zodanige hoogteverstelling te selecteren dat het werkblad relatief eenvoudig met zo min mogelijk slagen 300 mm in hoogte kan worden versteld op een veilige en verantwoorde wijze. Zo is een prototype gebouwd met een wormwiel- en katroloverbrenging, een schaarmechanisme, een lineair verticaal omhoogstuwend systeem en met gasveren. Bij elke nieuwe poging bekeken de ontwerpers en ingenieurs van Hooymans Products steeds weer of er een mogelijkheid was om het nog slimmer te maken.
Hooymans: ‘Na diverse prototypes heeft het ontwerpteam uiteindelijk gekozen voor degelijkheid en robuustheid. Veiligheid en stabiliteit stonden bij de ontwikkeling van deze werktafel voorop. Zo moest de werktafel in alle gevallen, zelfs met een werkstuk van maximaal 200 kilo erop, uitermate stabiel zijn en in hoogte versteld kunnen worden. Hieraan mochten in geen geval concessies worden gedaan. De gewenste stabiliteit is gerealiseerd door te kiezen voor een dubbele schaarbeweging in combinatie met het Bansbach Easymotion systeem van MParts.
Stefan van der Beek, directeur MParts: ‘Dit systeem bestaat uit een gesloten hydraulische pomp, twee compacte E-cilinders, met elk een slag van 300 mm, en een afneembare handslinger. De cilinders zijn ingebouwd in inschuifbare kokerprofi elen op de kopse zijden van de werktafel, zodat de cilinders bestand tegen zijwaartse krachten zijn en er geen knik kan optreden. De beide cilinders zijn standaard voorzien van een geïntegreerde, mechanische breakstop, zodat het systeem in geval van een geknikte hydraulische leiding blijft staan op de laatste positie en het werkblad niet ongecontroleerd naar beneden valt. De breakstop is normaliter bij het Easymotion-systeem niet standaard ingebouwd, echter wel bij deze werktafel. Om het werkblad te kunnen laten terugkeren naar de oorspronkelijke uitgangspositie is bij dit type cilinder daarom een retourkracht van 70 Newton nodig. De handslinger is afneembaar, zodat deze niet in een onbewaakt ogenblik in hoogte kan worden versteld.
